ฟันน้ำนมในเด็ก ปกติจะมีช่วงอายุที่จะหลุดออกตามธรรมชาติ โดยจะหลุดตามตำแหน่งฟัน โดยฟันหน้าล่างตรงกลางจะหลุดลำดับแรกๆ ตามด้วนฟันข้างๆที่เคยหลุด ตามมาด้วยหน้าคู่บน ตอนประมาณ 8 ขวบ ไล่สลับไปเรื่อยๆจนถึงกรามน้ำนมซี่สุดท้าย ตอนประมาณ 11-12 ขวบ แต่กว่าจะถึงที่ฟันซี่สุดท้ายจะหลุดตามธรรมชาติ เด็กบางคนอาจจะต้องโดนถอนฟันไปก่อนกำหนด อันมาจากอาการฟันผุ
สาเหตุสำคัญที่ทำให้เด็กยุคนี้ฟันผุง่ายก็คือ การรับประทานอาหารรสหวาน น้ำอัดลม ขนมรสหวาน แล้วไม่ยอมแปรงฟันนั่นเองอีกทั้งผู้ปกครองหลายคนไม่ได้ได้ใส่ใจดูแลฟันเด็กๆ มักมีความเชื่อผิดๆ ว่า ฟันน้ำนมที่ผุปล่อยไว้เดี๋ยวฟันก็หลุดไปตามธรรมชาติ มีฟันแท้มาแทนที่ และอีกทั้งการรักษารากก็มีค่าใช้จ่ายที่สูง ผู้ปกครองส่วนใหญ่จึงไม่ได้ใส่ใจการรักษาด้วยวิธีการรักษารากค่ะ
แต่แนวความคิดแบบนี้ไม่ถูกต้องนัก โดยปกติหมอจะแนะนำให้เก็บฟันน้ำนมให้ได้นานที่สุด เพราะต้องการให้ฟันน้ำนมกันที่ไว้ให้สำหรับฟันแท้ขึ้นมาทดแทนตามตำแหน่ง การที่ต้องเสียฟันน้ำนมก่อนเวลาอันสมควรจะส่งผลให้ฟันซี่ข้างๆล้มและฟันแท้ที่ขึ้นมาผิดรูปผิดแนว เมื่อโตขึ้นมาต้องแก้ไขปัญหาด้วยการจัดฟัน
หนึ่งในวิธีที่จะช่วยให้ฟันที่ผุนั้นยังมีการเรียงตัวที่ดี ทำได้โดย การอุดฟัน หากตัวฟันมีการผุลึกถึงโพรงประสาทฟันก็ต้องทำการรักษารากฟันเฉกเช่น การรักษารากฟันในผู้ใหญ่
รักษารากฟันน้ำนม ไม่ยากและไม่อันตราย เป็นวิธีรักษาฟันที่ผุลึกถึงโพรงประสาทฟัน เพื่อขจัดเอาแบคทีเรียออก และเก็บรักษา ฟันน้ำนมซี่นั้นไว้จนกว่าจะถึงเวลาที่ฟันแท้ขึ้น
การพิจารณาว่า ฟันซี่นั้น จะยังรักษารากฟันได้อยู่หรือไม่ พิจารณาจากสภาพฟันที่ผุ ซี่ฟัน อายุของเด็ก ประวัติสุขภาพ และดูภาพ x-ray ประกอบด้วย จะเห็นรอยโรคที่ปลายรากฟันว่าเป็นอย่างไร รวมทั้งเห็นว่าฟันน้ำนมซี่นั้นใกล้จะถึงเวลาที่ฟันแท้จะขึ้นมาแทนหรือยัง
รักษารากฟันน้ำนมส่วนใหญ่ จะทำการรักษารากฟันเพียงครั้งเดียว หากแต่ก็มีบางกรณีที่ต้องทำมากกว่า 1 ครั้ง
ขั้นตอนการรักษา เริ่มจากการฉีดยาชา ซึ่งเป็นขั้นตอนเดียวที่เด็กๆจะรู้สึกเจ็บ เมื่อชา ไม่เจ็บ เด็กหลายๆคนหลับไปขณะรักษารากฟันก็มี หลังจากรักษารากฟันเสร็จแล้ว ฟันน้ำนมซี่นั้น ก็มักจะต้องทำครอบฟัน เพื่อให้ใช้งานได้ดีจนถึงเวลาที่ฟันแท้จะขึ้นมาแทนค่ะ
ส่วนกรณีแย่ที่สุดคือ ฟันผุมากจนบวมเป็นหนอง อาจจะรักษารากฟันไม่ได้แล้วต้องถอนฟันไป ส่วนฟันหน้าน้ำนม หากโดนถอนไป ไม่ค่อยมีปัญหาฟันล้มเอียงเหมือนฟันกรามค่ะ ก็รอฟันแท้ขึ้นในช่วงอายุ 7-8 ปีค่ะ
ขอบคุณข้อมูลประกอบ
FB: สมาคมทันตกรรมเด็กแห่งประเทศไทย
ขอบคุณรูปภาพ
Freepik.com